Valpreventie bij ouderen: hoe verklein je de kans op vallen?

Een val kan grote gevolgen hebben, zeker op latere leeftijd. Toch is vallen niet simpelweg iets wat bij ouder worden hoort. Spierkracht, balans, medicatie, zicht en de inrichting van de woning kunnen allemaal invloed hebben op het risico om te vallen.

Gelukkig kun je zelf verschillende dingen doen om zo lang mogelijk veilig en zelfstandig te blijven bewegen.

Waarom neemt het risico op vallen toe?

Met het ouder worden kunnen spierkracht, reactiesnelheid en balans afnemen. Hierdoor kan het moeilijker worden om jezelf op te vangen wanneer je struikelt of je evenwicht verliest.

Het risico op vallen kan daarnaast groter worden door:

• Minder spierkracht

• Balansproblemen

• Moeite met lopen

• Duizeligheid

• Verminderd zicht

• Bepaalde medicijnen

• Eerdere valincidenten

• Angst om te vallen

• Obstakels in en rondom huis

Vaak spelen meerdere factoren tegelijkertijd een rol.

Kun je je balans op latere leeftijd nog verbeteren?

Ja. Balans en spierkracht zijn ook op latere leeftijd trainbaar.

Gerichte oefeningen kunnen helpen om sterker en zekerder te bewegen. Daarbij kan worden gewerkt aan bijvoorbeeld:

• Beenspieren

• Balans

• Loopsnelheid

• Coördinatie

• Opstaan uit een stoel

• Traplopen

• Reageren op onverwachte bewegingen

De oefeningen moeten voldoende uitdagend zijn, maar wel passen bij wat je veilig kunt uitvoeren.

Waarom is spierkracht belangrijk bij valpreventie?

Sterke benen helpen bij lopen, opstaan, traplopen en het herstellen van je evenwicht.

Wanneer spierkracht afneemt, kunnen dagelijkse activiteiten moeilijker worden. Hierdoor gaan mensen soms juist minder bewegen, waardoor kracht en conditie verder kunnen afnemen.

Regelmatig blijven bewegen is daarom belangrijk voor het behoud van zelfstandigheid.

Wat kun je thuis doen om vallen te voorkomen?

Naast bewegen kun je ook naar je woonomgeving kijken.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Losliggende kleedjes verwijderen

• Zorgen voor voldoende verlichting

• Snoeren en andere obstakels uit de looproute halen

• Goede schoenen dragen

• Een stevige trapleuning gebruiken

• Voorzichtig zijn met gladde vloeren

Ben je eerder gevallen of voel je je onzeker tijdens het lopen? Dan is het verstandig om dit te bespreken met je huisarts of fysiotherapeut.

Veelgestelde vragen

Voor wie is valpreventie bedoeld?

Valpreventie kan zinvol zijn wanneer je minder stabiel loopt, bang bent om te vallen, eerder bent gevallen of merkt dat je kracht en mobiliteit afnemen.

Kan ik mijn balans echt trainen?

Ja. Met gerichte en regelmatig uitgevoerde oefeningen kunnen balans, kracht en vertrouwen tijdens bewegen verbeteren.

Ben ik te oud voor krachttraining?

Leeftijd alleen is geen reden om niet aan spierkracht te werken. De oefeningen worden aangepast aan je mogelijkheden en belastbaarheid.

Wat doet een fysiotherapeut bij valpreventie?

Een fysiotherapeut kan onder andere kijken naar balans, spierkracht, lopen en dagelijkse activiteiten. Op basis daarvan kunnen passende oefeningen worden gekozen.

Samenvatting

Vallen is niet altijd te voorkomen, maar verschillende risicofactoren zijn wel beïnvloedbaar. Door te werken aan spierkracht, balans en veilig bewegen kun je het risico op vallen verkleinen en langer zelfstandig actief blijven.